نسخه جدید نفت برای تأمین مالی فناوری | هوش مصنوعی به پروژههای نفتی میرسد؟
صنعت نفت در حال طراحی مسیر تازهای برای رساندن فناوریهای داخلی از مرحله شناسایی نیاز تا تأمین مالی و اجرای پروژه است؛ مسیری که قرار است بخشی از منابع سرمایهگذاری صنعت را به پروژههای دانشبنیان، تولید بار اول و فناوریهای نو اختصاص دهد.
به گزارش باغستان نیوز به نقل از همشهری آنلاین، در رویداد «اکوسیستم نوآوری و جهش تولید دانشبنیان» که با تمرکز بر حوزههای نفت، گاز و پتروشیمی در شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران برگزار شد، مدلهای جدید تأمین مالی و سرمایهگذاری در پروژههای فناورانه مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست، بر ایجاد زنجیرهای از شناسایی نیازهای فناورانه تا تأمین مالی، اجرای پروژه و دسترسی به بازار تأکید شد.
نیاز صنعت، نقطه شروع سرمایهگذاری
مدیرعامل نواکو در این نشست با اشاره به آغاز مرحله اجرایی اکوسیستم نوآوری گروه سرمایهگذاری اهداف گفت: هدف این برنامه صرفاً حمایت از شرکتهای دانشبنیان نیست، بلکه ایجاد یک زنجیره کامل از نیاز تا سرمایهگذاری و بازار است.
امیرحسین ضرغامی افزود: پروژههای فناورانه شرکتهای زیرمجموعه باید متناسب با ابعاد و سطح فناوری، از مسیرهای مختلف تأمین مالی وارد مرحله اجرا شوند.
به گفته او، شناسایی نیاز واقعی شرکتها پیش از تصمیمگیری برای سرمایهگذاری، یکی از الزامات این مدل است.
این رویکرد قرار است از اجرای پروژههای مشابه و موازی جلوگیری کند. بر اساس توضیحات ارائهشده در نشست، اطلاعات نیازهای فناورانه شرکتها جمعآوری و اولویتبندی خواهد شد و خروجی این فرایند برای تصمیمگیری درباره سرمایهگذاری در اختیار شورای نوآوری قرار میگیرد.
سهم بیشتر دانشبنیانها از پروژههای نفتی
یکی از محورهای مطرحشده در این نشست، استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان در پروژههای بزرگ صنعت نفت بود.
ضرغامی با اشاره به پروژههای راهبردی، ازجمله طرحهای فشارافزایی و پروژههای شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، گفت تلاش میشود ظرفیت شرکتهای دانشبنیان داخلی در اجرای این پروژهها بیشتر مورد استفاده قرار گیرد.
او همچنین استفاده از ظرفیت قانونی ترک تشریفات در قراردادهای مرتبط با شرکتهای دانشبنیان را یکی از ابزارهای تسریع اجرای پروژهها دانست؛ ظرفیتی که به گفته او میتواند همزمان به توسعه فناوری داخلی و ایجاد بازار اولیه برای شرکتهای دانشبنیان منجر شود.
اعتبار مالیاتی در خدمت تحقیق و توسعه
یکی دیگر از ابزارهای مورد توجه در این مدل، اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه است. مدیرعامل نواکو در این نشست با اشاره به ظرفیت قانون جهش تولید دانشبنیان گفت دولت حدود ۶۰ همت اعتبار مالیاتی برای حمایت از فعالیتهای تحقیق و توسعه پیشبینی کرده است.
به گفته ضرغامی، با توجه به حجم فعالیت شرکتهای زیرمجموعه، هدفگذاری شده است حدود ۲ تا ۳ همت از این ظرفیت برای پروژههای تحقیق و توسعه و نوآوری اختصاص یابد.
او تأکید کرد که هدف صرفاً استفاده از اعتبار مالیاتی نیست، بلکه این منابع باید در پروژههایی به کار گرفته شوند که درنهایت به سرمایهگذاری و ایجاد ارزش اقتصادی منجر شوند.
۳۰۰ میلیون دلار برای تولید بار اول
تولید بار اول نیز یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این نشست بود. ضرغامی از وجود ظرفیت ۳۰۰ میلیون دلاری برای پروژههای تولید بار اول خبر داد و گفت استفاده از این ظرفیت میتواند به اجرای پروژههای فناورانه و افزایش سهم شرکتهای داخلی در پروژههای صنعتی کمک کند.
تولید بار اول، ازجمله مسیرهایی است که میتواند فاصله میان یک فناوری توسعهیافته در داخل و ورود آن به پروژههای واقعی صنعت را کاهش دهد؛ بهویژه در پروژههایی که به دلیل مقیاس یا ریسک، ورود شرکتهای دانشبنیان به آنها دشوار است.
سه مسیر برای تأمین مالی فناوری
در مدل ارائهشده در این نشست، پروژههای فناورانه بر اساس اندازه و ماهیت آنها در سه سطح قرار میگیرند.
در سطح نخست، پروژههای کوچک تحقیق و توسعه و بهینهسازی قرار دارند که قرار است از ابزارهایی مانند اعتبار مالیاتی و طرحهای حمایتی تأمین مالی شوند.
سطح دوم به پروژههایی تا حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیارد تومان اختصاص دارد که تأمین مالی آنها از طریق سرمایهگذاری شرکتی و پس از بررسی در ارکان مربوط انجام خواهد شد.
در سطح سوم نیز پروژههای بزرگ سرمایهگذاری قرار میگیرند؛ پروژههایی که ارزش آنها ممکن است به چند میلیون دلار برسد و اجرای آنها به تصمیمگیری در سطوح بالاتر و افزایش سرمایه شرکتها نیاز داشته باشد.
۲ درصد سرمایهگذاریها در فناوری
در ادامه این نشست، اختصاص ۲ درصد از پرتفوی سرمایهگذاری هلدینگ اهداف به حوزههای نوآورانه نیز مطرح شد. بر اساس توضیحات ارائهشده، این منابع قرار است بهتدریج و در قالب پروژههای فناورانه سرمایهگذاری شوند.
ضرغامی تأکید کرد که هدف، صرفاً جذب منابع حمایتی نیست و سرمایهگذاریها باید درنهایت به ایجاد بازده و ارزش اقتصادی برای مجموعه منجر شوند.
هوش مصنوعی به پروژههای نفتی میرسد؟
هوش مصنوعی نیز یکی از محورهای سرمایهگذاری مطرحشده در این رویداد بود. در این نشست از تصویب پروژهای با ارزش ۵۰ میلیون دلار برای ایجاد زیرساخت پردازشی هوش مصنوعی در سطح گروه اهداف خبر داده شد.
بر اساس توضیحات ارائهشده، این زیرساخت قرار است امکان استفاده مشترک شرکتهای زیرمجموعه از ظرفیت پردازشی را فراهم کند و زمینه را برای پروژههایی در حوزه هوش مصنوعی، تحلیل داده، سامانههای صنعتی و تحول دیجیتال فراهم آورد.
درمجموع، آنچه در این رویداد مطرح شد، تلاش برای تغییر مسیر ورود فناوری به پروژههای صنعتی بود؛ مسیری که قرار است از شناسایی نیاز واقعی شرکتها آغاز شود، از کانالهای مختلف تأمین مالی عبور کند و درنهایت به اجرای پروژه و ایجاد بازار برای فناوریهای داخلی برسد.
در ادامه رویداد، مهندس منجزیپور به ارائه تخصصی پیرامون کلیات «قانون جهش تولید دانشبنیان» پرداخت و سرفصلهای مرتبط با ماده ۱۱ (اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه) را تشریح کرد.
بر اساس این سازوکار، هزینهکرد شرکتها در طرحهای تحقیق، توسعه و نوآوری، در صورت رعایت چارچوبهای قانونی، میتواند بهعنوان اعتبار مالیاتی لحاظ شود و پسازآن، مهندس سروش افشارپور و مهندس فاطمه صالحی با توضیحاتی درباره سرمایهگذاری و همکاری فناورانه با دانشگاهها در بند (ب) و (ت) ماده ۱۱، ماده ۱۳، سرمایهگذاری از طریق صندوق نوآوری و شکوفایی، سامانه اعتبار ۱۴، طرح صبا، و بخش اعتباری به ارائه توضیحات پرداختند.
همچنین پسازآن مهندس میلاد طهماسبی ضمن معرفی شاخصهای دانشبنیانی، به تشریح سیاستهای مرتبط با تولید بار اول و شبکه پیشران نوآور زنجیره، جریان نقدینگی و توسعه بازار، حمایتهای بیمهای، حوزههای حمایتی ویژه شرکتهای دانشبنیان پرداخت.
در بخش پایانی رویداد نیز با حضور مدیران ارشد، آیین تجلیل از پیشگامان عرصه نوآوری برگزار و از ۵ شرکت برگزیده و پیشرو گروه اهداف در حوزه دانشبنیان و تحقیق و توسعه (R&D) تقدیر به عمل آمد.
در این بخش، هلدینگ توربو کمپرسور نفت (OTC)، شرکت نفت جی، شرکت نفت سپاهان و شرکت مهندسی و ساختمان صنایع نفت (OIEC) در کنار شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران (IOEC)، بهپاس گامهای مؤثر در بومیسازی فناوری و ارتقای زیستبوم دانشبنیان، موفق به دریافت لوح تقدیر رویداد شدند.